Almuíña
Parroquia: Gondulfe (San Lourenzo)
Concello: Taboada
Beşi içinde tanımlıksız giden tek yer. Ve soyadının bütün Galiçya'da en yoğun olduğu concello: binde 11,31.
Galiçya soyadı · 1505'ten beri belgeli
Arapça múnya, “arzu edilen”, sözcüğünden
Lugo'da bir köyün çevrili bostanına.
Bu sayfa size parşömen satmıyor. Burada Almuiña soyadı hakkında kanıtlanabilenler var, her rakamın yanında kaynağıyla; kanıtlanamayanlar da var, onlar da söyleniyor.
Bölüm I · Sözcük
Soyadlarının hemen hepsi anlamını yol boyunca yitirmiştir. Almuiña yitirmedi: hâlâ Galiçyacanın yaşayan bir sözcüğü ve Akademi'nin sözlüğünde duruyor. Almuiña soyadını taşıyan kişinin soyadı, kelimenin tam anlamıyla, “bostan”dır.
almuíña, s. f.: Horta, xeralmente pequena e cerrada, na que adoita haber árbores froiteiras.
Türkçesi: “meyve ağaçları bulunan, genellikle küçük ve çevrili bostan”. Akademi'nin kendi verdiği örnek yaz kokuyor: “Plantou uns pexegueiros na almuíña” — almuiña'ya birkaç şeftali fidanı dikti.
Herhangi bir sebze bahçesi değil. Çevrili olanı, evin hemen yanındakini, duvarı ya da çiti olan ve içinde meyve ağaçları bulunanı. Toprağın küçücük parçalara bölündüğü Galiçya'da bu parsel ailenin kileriydi; foro usulüyle —Galiçya'ya özgü uzun süreli kirayla— tutulmuş topraklar dünyasında çoğu zaman gerçekten kendine ait tek şeydi.
Soyadı Galiçya'da doğmuyor. Arapçada doğuyor.
Geçimlik bir bostan değildi. Endülüs'te almunia, aynı anda iki iş gören kent çeperi çiftliğiydi: bir yandan üretiyordu —meyve ağaçları, bağ, sebze; sulama düzeni ve havuzuyla—, bir yandan da aristokrasiye ve hanedanın kendisine inziva yeri oluyordu; kentten çıkıp dinlenen, avlanan ve şiir yazan bu insanlar bir yandan hasadı da gözetiyordu.
Arapça sözcüğün çifte anlamı buradan gelir. Munya hem “arzu edilen” hem “bostan” demektir: insanın gitmek istediği yer. Taşıması bundan daha hoş bir kökene sahip soyadı bulmak zordur.
Burada dürüst olmak gerekiyor, çünkü rahatsız edici soru bu. Galiçya'daki Endülüs varlığı çok kısa sürdü —8. yüzyılda topu topu birkaç on yıl— ve Galiçya yer adlarında Arapça kökenli sözcük azdır. Farkla en yaygını, yüzü aşkın kayıtla, aldea'dır (“köy”, Endülüs Arapçası aḍ-ḍáyʿa'dan); ardından atalaia ve albariza gelir, fazlası da yoktur. Almuíña işte o birkaç sözcükten biridir.
Kesin olarak söylenebilecek olan, sözcüğün nereden geldiğidir: bir üniversite yer adları projesi olan Toponomasticon Hispaniae, MÚNYA kökenine ayrı bir künye ayırıyor ve Galiçyaca almuíña'yı Portekizce almuinha, Kastilyaca ve Aragonca almunia, Katalanca almúnia ile birlikte, hepsini “çiftlik” anlamıyla kaydediyor.
Söylenemeyecek olan ise Taboada'daki ilk almuiña'yı bir Endülüslünün diktiğidir. Akla yatkın açıklama bir tarımsal sözcük ödünçlemesidir: sözcük, adlandırdığı şeyle birlikte —bir bostanı çevirmenin ve dikmenin belirli bir yöntemiyle— güneyden kuzeye yol alır; tarım Latincesi, komşu Roman dili ve manastır belgeleri üzerinden. Yolculuk eden teknikti, ad da onunla geldi.
Ses benzerliğine bakılarak muíño (“değirmen”) ile akrabalık öne sürüldüğü olmuştur. Tutarlı değildir: Real Academia Galega'nın ve tarihsel sözlükçülüğün onayladığı anlam “bostan” anlamıdır ve munya'dan gelen zincir Yarımada'nın her yerinde belgelidir.
Aynı Arapça kökenden, her Yarımada diline bir tane olmak üzere altı soyadı çıktı. İspanya sayımının rakamları yan yana konunca kimsenin anlatmadığı bir şey görünür oluyor: biçimlerin en kalabalığı Galiçyaca olanıdır.
| Soyadı | Dil ya da bölge | INE sırası | 1. soyadı | 2. soyadı |
|---|---|---|---|---|
| ALMUIÑA | Galiçyaca | 12.687 | 282 | 268 |
| ALMUNIA | Kastilyaca ve Aragonca | 13.604 | 257 | 348 |
| ARMUÑA | Kastilyaca (Guadalajara) | 36.636 | 66 | 91 |
| ARMUNIA | Kastilyaca (León) | 69.955 | 26 | 24 |
| ALMOINA | Katalanca ve Valensiyaca | 74.389 | 24 | 13 |
| ALMOYNA | Katalanca, eski yazım | 76.928 | 23 | 9 |
INE, soyadı sıklıkları, 1 Ocak 2025 sayımı. Biçimlerle dillerin eşleştirilmesi, Toponomasticon Hispaniae'deki MÚNYA köken künyesine dayanıyor.
Almuiña, Almunia'yı 25 taşıyıcı farkla geçiyor. munya'nın bütün Roman soyu içinde en iyi dayanan, Endülüs'ün en yağmurlu ve en uzak köşesine gidip yerleşmiş olanı.
Bölüm II · Toprak
Bu soyadından söz eden sayfaların hemen hepsi, Almuiña adını taşıyan dört yer bulunduğunu tekrarlıyor. Nomenclátor de Galicia 2026'yı bütünüyle indirdik —38.762 resmî yer adı— ve kendimiz aradık. Beş tane.
Parroquia: Gondulfe (San Lourenzo)
Concello: Taboada
Beşi içinde tanımlıksız giden tek yer. Ve soyadının bütün Galiçya'da en yoğun olduğu concello: binde 11,31.
Parroquia: Santo Acisclo do Valadouro (Santo Acisclo)
Concello: Foz
Yeni kayıt: 2003 Nomenclátor'unda yoktu, 2026'nınkinde var. A Mariña'da, 1722 ve 1776'da iki Almuiña'nın dava açtığı Galdo'nun bir adım ötesinde.
Parroquia: Arbo (Santa María)
Concello: Arbo
Miño kıyısında, O Condado'da; bağ ve taşemen diyarı. Bugün 8 taşıyıcı, binde 2,99.
Parroquia: Valeixe (Santa Cristina)
Concello: A Cañiza
A Paradanta'nın tam kalbinde. 8 taşıyıcı, binde 1,57.
Parroquia: Salcedo (San Martiño)
Concello: Pontevedra
Pontevedra concello'sunun kendi kırsalında; bugün neredeyse şehir.
Nomenclátor de Galicia 2026'nın dokuz sütunu üzerinde, aksan işaretlerini yok sayan arama (Xunta de Galicia, 30 Mart 2026'da onaylandı); açık veri portalından indirildi. Tam beş eşleşme, bir fazlası değil.
Beşinin dördü tanımlıklı A Almuíña: bir zamanlar ne olduğu hâlâ hatırlanan yerler böyle anılır, o bostan diye. Taboada'daki Gondulfe'de bulunan ise yalın hâliyle Almuíña. Tanımlığını yitirmiş; uzun zamandır özel ad olan bir cins adın başına gelen de budur. Üstelik Taboada, soyadının bütün Galiçya'da en ağır bastığı concello'dur (belediye), hem de farkla.
Dosyada, Santo Acisclo do Valadouro'daki A Almuíña için 2003 Nomenclátor'una ait sütunlar boş: yer yalnızca 2026 gözden geçirmesinde görünüyor. Yani Galiçya'nın resmî yer adları listesine tam da bu yıl girmiş, Almuíña adında bir yer var. Dünyanın en eski soyadı yepyeni bir yer adının açılışını yapıyor.
Yer adları, soyadının dağılımı ve arşiv belgeleri üst üste konunca harita bir leke olmaktan çıkıyor ve dört somut comarca'ya (yöre) dönüşüyor:
Armacılıkla ilgili sitelerin hemen hepsi, soyun Santa Cristina de Valeixe'deki (A Cañiza) bir Torre da Almuíña'dan geldiğini kesin sayıyor. Gidip baktık. O kule Patrimonio Galego kataloğunda yok: katalog o parroquia'da dört varlık kaydediyor ve hiçbiri kule değil. Concello da Cañiza'nın kendi hazırladığı pazo (Galiçya konağı) listesinde de yok; Condado de Salvaterra'nın yerel tarih yazımında da yok.
Alıntı zinciri hep aynı yerde bitiyor: García Carraffa kardeşler ve Cobos de Belchite baronu; oradan ticari sitelere, oradan da her yere. Üstelik aynı kaynaklar birbiriyle çelişiyor: başka bir anlatı ocağı Crecente'ye koyuyor ve Sotomayor'ların onu yıktığını söylüyor. Soya ait olduğu ileri sürülen Landrove'deki pazo için de aynı şey geçerli: hiçbir katalogda görünmüyor.
Bir konuda ise açık konuşmak gerekiyor. Arbo'daki Casa Grande de Almuíña, Almuiña'ların pazo'su değildir. A Almuíña adlı yerdeki bir evdir ve belgelenmiş bütün sahipleri başka soyadları taşır: 1665'ten itibaren Estévez de Puga y Méndez, ardından Vieytez, Rivera ve Giráldez. Evin koruduğu armalar Durán, Puga, Correa, Feixoo ve Ribeiro ailelerinin armalarıdır. Hiçbiri Almuiña'nınki değil. Bir evin A Almuíña'da bulunması, onu kimin tuttuğu konusunda hiçbir şey söylemez; çünkü almuíña bir cins addır: bostan demektir.
İşin tuhafı, ayakta kalan odak kimsenin anmadığı odaktır. Viveiro'daki Landrove, üç ayrı arşivde üç kez belgeleniyor: Alcalá'da iki öğrenci (1792 ve 1803), 1829 tarihli Küba'ya gidiş izni ve 1832 tarihli bir dava. Kule yok, ama aile var.
Gerçek sınırlarıyla 313 concello. Altın renkli olanlar, Almuiña adında bir yeri bulunan beş concello; rengin koyuluğu ise Instituto Galego de Estatística verilerine göre her bin kişiye kaç Almuiña düştüğünü ölçüyor.
Harita yükleniyor…
Verisini görmek için bir concello'ya dokunun
Sınırlar: resmî belediye sınırları (georef-spain-municipio). Soyadı verileri: IGE, 1 Ocak 2023 itibarıyla belediye dağılımı, yalnızca 5'ten çok taşıyıcısı olan concello'lar.
Bölüm III · İz
Arquivo do Reino de Galicia, içinde bir Almuiña geçen yirmiyi aşkın dava saklıyor; 1505'ten 1786'ya: foro'lar, maravedí ödemeleri, miraslar, bir köy papazı, bir licenciado (üniversite mezunu), kendi hakkını kendi savunan iki kadın. Kahramanlık hikâyesi değil bunlar. İnsanların yaptığı şeyin ta kendisi: bir noterin önünde kendine ait olanın kavgasını vermek. Orada olduklarını da bu sayede biliyoruz.
Uzun zaman boyunca soyadının ilk izi olarak 1603 verildi. Bu yarı yarıya doğru ve eksik kalan yarısı, hikâyenin başladığı yüzyılı değiştiriyor. Arşiv kataloğunda bugünkü yazımıyla, Almuíña ile arandığında 1603 öncesinde hiçbir şey çıkmıyor. Sıfır kayıt. Oysa soyadı daha önce de oradadır: Almoiña, Almoíña, Almoina diye yazılmıştır.
Arama eski yazımlarla yenilenince iz 1505'e kadar geriliyor ve hiçbir listede bulunmayan belgeler çıkıyor: A Franqueira'nın María de Almoiña'ya verdiği foro, 1558'de üç Almoíña arasındaki dava, 1577'de Juan da Almoina'nın bağı, 1587'nin rahibi, 1596'nın Banga'lı sakini.
Ve hepsini birbirine bağlayan bir belge var. 1630'da Pedro de Almoíña, “Taboada yargı çevresindeki Almuíña adlı yerde bulunan bir mülkün zilyetliği hakkında” dava açıyor. Eski yazımla yer adı arasındaki bağı bu sayfa kurmuyor: arşivin kendi kataloğu kuruyor, çünkü o davayı Almuiña (lugar, San Lourenzo de Gondulfe, Taboada, Lugo) coğrafi tanımlayıcısı altında dizinliyor.
Bir yöntem dersi, üstelik her soyadı için geçerli: soyadınızı bugün yazıldığı gibi ararsanız yarısını bulursunuz. Yazım kuralları yerleşmeden önce her kâtip duyduğunu yazıyordu.
1 Mayıs'ta Santa María da Franqueira manastırı, María de Almoiña'ya ve kocasına —parşömen tam orada solmuş, katalog da kuşkuyla “Estevo? de Parga?” diye okuyor— Santa María de Casteláns ve Santa Mariña de Covelo'daki casal da Rotea'yı, yılda iki fanega tahıl karşılığında foro ile veriyor. Ayrıntıya dikkat: soyadını taşıyan, kadındır.
Arquivo do Reino de Galicia · PLAN-4805San Martiño toprağının sakini Domingo de Almoíña, Álvaro Lorenzo de Almoíña'dan kalan mallar yüzünden Pedro de Almoíña'ya karşı. Tek bir davada soyadını taşıyan üç kişi; hem de ilk “Almuíña”dan yarım yüzyıl önce.
Arquivo do Reino de Galicia · Caixa 20600-19Juan da Almoina, bir bağın ürünü yüzünden Melchor Fernández'e karşı. Eski yazımla arandığında ortaya çıkan ve o güne dek hiçbir listede yer almayan iki belgeden biri.
Arquivo do Reino de Galicia · Caixa 1147-68Vicente de Almoíña, rahip, San Cosme de Gondel kilise gelirini elinde tutmasının korunması için apostolik yargıç Domingo Ramos'a karşı. Kilise yargısına karşı başvuru yolu: rahip, Kilise'nin kendi yargıcını durdurması için Audiencia'ya —kraliyet yüksek mahkemesine— başvuruyor.
Arquivo do Reino de Galicia · Caixa 26813-5Sebastián de Almoina, Santa Baia de Banga sakini. Eski yazımla yapılan aramanın öteki buluntusu — üstelik Banga'da, tam da soybilimin 1720 tarihli belgeli doğumu yerleştirdiği yerde.
Arquivo do Reino de Galicia · Caixa 45520-3Alonso de Almuíña, dul María de Prado ile maravedí ödemesi üzerine. Yıllarca soyadının en eski belgesi sayıldı. Gerçekte olduğu şey ise bugünkü yazımla yazılmış en eski belge: arşivde bu tarihten önce tek bir “Almuíña” yok.
Arquivo do Reino de Galicia · Caixa 26115-69Alonso de Almoíña'nın çocuklarının vasisi Pedro de Almoíña, Inés de Fontao'ya karşı, “Taboada yargı çevresindeki Almuíña adlı yerde bir mülkün zilyetliği hakkında”. Bunu biz söylemiyoruz: arşivin kendisi davayı Almuiña (lugar, San Lourenzo de Gondulfe, Taboada, Lugo) tanımlayıcısı altında dizinliyor. Soyadı ile yer adı, katalog eliyle birbirine bağlanmış.
Arquivo do Reino de Galicia · Caixa 21708-7Domingo de Almoíña ve kardeşleri, Vigo yargı çevresindeki mallar yüzünden Juan González Herrero'ya karşı.
Arquivo do Reino de Galicia · Caixa 24393-130Juan Andrés ve Juan de Almuíña, Lorenzo de Castro'nun karısı María Fornelos'un malları için dava ediyor.
Arquivo do Reino de GaliciaPedro Almuíña ve ortakları, Felipe Rivera ile maravedí üzerine bir icra davasında.
Arquivo do Reino de GaliciaAntonio Almuíña, licenciado, Domingo de Abeledo'nun vasiyetinin yerine getirilmesi için Porriño mahkemesi önünde. Yazılı kayıtlara geçen, öğrenim görmüş ilk Almuiña.
Arquivo do Reino de GaliciaAntonio Almuiña Rivero, köy papazı, din adamlarına tanınan ayrı yargı yolundan yararlanarak Santiago provisoruna (piskoposluk yargıcı) karşı dava açıyor.
Arquivo do Reino de GaliciaAndrés de Almuíña, Victorio Rodríguez de Villarmeá ile kira ödemesi üzerine.
Arquivo do Reino de GaliciaSoybilim araştırmasının bulduğu en eski belgeli doğum: soyadını taşıyan bir kişi Banga, O Carballiño'da (Ourense) doğuyor.
Negradas sakinleri, Viveiro'nun parroquia'sı Galdo yargı çevresinde yapılan görev denetimi yüzünden Pedro de Almuiña ile Salvador Morales'e karşı. A Mariña odağının ilk kanıtı budur.
Arquivo do Reino de GaliciaLuis Félix de Almuíña ve ortakları, María de Veneizdes'in mallarının paylaşımında.
Arquivo do Reino de GaliciaPedro Antonio de Almuíña, Taboada yargı çevresinde kira ödemesi: tanımlıksız yer adının bulunduğu ve soyadının bugün hâlâ en yoğun olduğu yörenin ta kendisi.
Arquivo do Reino de GaliciaFeliciana de Almuíña, Juan de Almuíña ile María de Pazos'un mallarının zilyetliğinde. Soyadını taşıyan bir kadın, mahkeme önünde kendi hakkıyla hareket ediyor.
Arquivo do Reino de GaliciaPedro de Almuíña, maravedí ödemesi üzerine. 18. yüzyıl dizisinden, arama yenilenirken bulunmuş bir belge daha.
Arquivo do Reino de Galicia · Caixa 13208-93Antonio Almuíña, Nicolás Francisco Pernas ile Dominga Vizoso'dan geriye kalan mallar üzerine.
Arquivo do Reino de GaliciaAntonio Almuíña y Barata, Galdo cemaatinde, San Miguel de Souto bölgesinde bir evin, bir yerin ve malların satışında şufa hakkını kullanıyor. A Mariña odağının ikinci kanıtı, birincisinden yarım yüzyıl sonra.
Arquivo do Reino de GaliciaJosé Almuíña, Estrar de Tojo'nun zilyetliği üzerine olağan mahkeme kararı. Onunla birlikte Arquivo do Reino de Galicia'daki dava dizisi kapanıyor: 1505 ile 1786 arasında toplam yirmi bir dava. Buradan sonra iz sürüyor, ama başka arşivlerde.
Arquivo do Reino de GaliciaUniversidad de Alcalá'dan iki öğrenim belgesi, art arda gelen dosyalarda; San Xiao de Landrove'li (Viveiro) iki kişiye ait: Nicolás Almoyna (1792–1804) ve Antonio Almuina Barata (1803–1805). İkinci soyadı olan Barata, 1776'da Galdo'daki bir ev için dava açan Almuiña'nınkiyle aynıdır.
Archivo Histórico Nacional · UNIVERSIDADES,436,Exp.152 y 153San Xiao de Landrove (Viveiro) sakini, Teresa Cadórniga y Boado ile evli Antonio Francisco Almoyna, oğlunun Küba'ya geçmesi için gemiye biniş izni istiyor. Soyadına ait bulunmuş ilk Amerika belgesidir ve bu sayfanın açıkça kabul ettiği bir boşluğu kapatıyor. Aynı aile olduğunu 1832 tarihli başka bir dava kanıtlıyor: Arquivo do Reino de Galicia orada ondan “Antonio Francisco Almuíña, Teresa Cadórniga'nın kocası” diye söz ediyor.
Archivo General de Indias · ULTRAMAR,353,N.25Küba, Arjantin ve Venezuela'ya göç, bir yüzyıl boyunca Galiçya'yı boşaltıyor. Artık bu hikâyenin en azından bir adı ve bir tarihi var: Landrove'deki evin 1829 tarihli izni.
Celso Almuiña Fernández, Mariz parroquia'sına bağlı Garabelos'ta, Chantada'da — soyadının Lugo odağının tam ortasında. Valladolid'de kürsü sahibi profesör olacak.
Carlos Almuíña Díaz, Santiago de Compostela'da.
Jesús Vázquez Almuíña, “Sito”. Belediye başkanı, conselleiro ve Vigo limanının başkanı.
Peder Crespo, soyadının armasını Blasones y Linajes de Galicia'da derliyor (Ed. Boreal, c. II, s. 58). Bu sayfada çizilen metin odur.
Vázquez Almuíña, Consellería de Sanidade'nin başına geçiyor (2015–2020) ve pandemiyi yönetmek ona düşüyor.
“Sito” Vázquez Almuíña, Baiona belediye başkanlığını mutlak çoğunlukla geri alıyor.
Nomenclátor de Galicia, Foz'daki A Almuíña'yı listeye alıyor; INE sayımı ise soyadının taşıyıcı yitirdiğini doğruluyor. Bir yer kazandığı yıl, insan kaybediyor.
1505, bulunabilmiş en eski belgedir; soyadının doğduğu tarih değil: yer adı kökenli bir soyadı, birileri onu yazıya geçirmeden çok önce vardır. Bu listedeki her tarih, isteyen herkes dosyayı isteyip denetleyebilsin diye künyesiyle birlikte veriliyor. Daha eskisi çıkarsa, o da künyesiyle buraya eklenecek.
Bölüm IV · Arma
İnternette “Almuiña arması” adıyla dolaşanların neredeyse tamamı, hazır bir şablondan çıkma genel bir çizimdir. Burada ise aynı arma tarifi —virgülüne bile dokunulmadan, aynısı— beş kez çözülmüş hâlde duruyor; her biri, farklı bir zanaatın çözeceği gibi: bir arma kitabının tezhipçisi, bir hidalgo konağının oymacısı, basılı bir armoryalin gravürcüsü, bir cephenin taş ustası ve bir arşivde eskimiş bir matbu yaprağın matbaası.
Crespo'nun aynı paragrafı, beş kez çözülmüş. Hiçbiri ötekinden daha “doğru” değil: arma tarifi bir metindir ve her zanaat, her malzeme onu kendi yordamınca çözmüştür. Görmek istediğinizi aşağıdan seçin.
1 / 5
Düz renkler, perdahlı altın ve siyah kontur; tezhipli bir arma kitabının levhası gibi.
Levhaya basınca tam ekran açılır. Videoda ses var: hoparlör simgesinden kapatabilirsiniz.
Beşi de bu sayfa için yapılmış canlandırmalardır, tarihî parça değildir: bu soyadına ait ne armalı bir taş ne de eski bir gravür biliniyor. Tarihî olan, arma tarifinin metnidir ve beşinde de aynıdır. İlkinin SVG'si vektörel çizimdir: tek bir kenarını bile yitirmeden istenen her boyuta büyütülebilir.
Fon. Altın, armacılığın iki madeninden daha soylu sayılanıdır; kitaplar ona soyluluğu ve cömertliği yakıştırır, gerçi uygulamada çoğu kez her renkle zıtlık kurduğu için seçilmiştir.
“Derzli” (mazonada), kesme taşların arasındaki derzlerin çizilmiş olması demektir; “konturlu” (perfilada) ise siyahla çevrelenmiş olması. Bu, çizerin süsü değildir: bunlar yoksa çizim arma tarifini karşılamaz.
Kule havada durmuyor: yeşil bir tümseğe basıyor. Yer burasıdır, somut toprak. “Bostan” anlamına gelen bir soyadında, armadaki tek bitkisel ögenin tam da zemin olması hoş bir rastlantı.
Atlı ve kılıç savuran, eksiksiz bir insan figürü. İspanyol armalarında rastlanabilecek en ender ögelerdendir: olağan olan aslanlar, kaleler, çapraz şeritler ve deniz tarağı kabuklarıdır. Zırhlı bir atlı, bir şey anlatmak isteyen bir armadır.
İkinci nadirlik de en üstte, en görünür yerde. Arbalet şövalyenin değil, sıradan halkın silahıdır ve isabetlidir: bir arbaletçiyi eğitmek ucuza gelir, attığı ok da zırhı deler. Bunlardan üç tanesinin arma başında, şövalyenin üstünde bulunması, bu arma hakkında geri kalan her şeyin toplamından fazlasını söyler.
İspanyol geleneğinde armalar belirli bir soya ve belirli bir eve aittir; aynı soyadını taşıyan herkese değil. “Almuiña'ların arması” diye bir şey, o adı taşıyan herkesin hakkı olduğu anlamda mevcut değildir. Size bunun tersini satan —çerçevelenmiş armanızla ve bir parşömenle birlikte— aslında size bir süs satıyordur.
Var olan ve burada gördüğünüz şey ise başvuru eserlerinde soyadıyla ilişkilendirilmiş bir arma tarifidir: Peder Crespo bunu 1997'de Blasones y Linajes de Galicia'da yayımlıyor; ayrıca Blasonario de la Consanguinidad Ibérica geleneğinde de aynı şekilde yer alıyor. Bu, doğrulanabilir bir kaynakça verisidir ve burada öyle sunuluyor.
Başka türlü söylersek: bu arma soyadının kültürel mirasıdır ve düzgün çizilmeyi hak eder. Ama bir unvan değildir ve bu sayfa size öyle olduğunu söylemeyecek.
Bölüm V · Sayılar
Burada başka bir siteden kopyalanmış rakam yok. INE'nin sıklık dosyası indirildi —14,8 MB, 86.512 soyadı, 1 Ocak 2025 sayımı— ve sayıldı. Önce şunu bilmek gerekiyor: İspanya'da herkes iki soyadı taşır, birincisi babadan ve ikincisi anneden gelir; istatistikler de her iki konumu ayrı ayrı sayar.
Bu soyadıyla ilgili sayfaların hemen hepsi hâlâ 11.743. sırayı ve 294 taşıyıcıyı veriyor. Bunlar INE'nin daha önceki bir basımının rakamları. 1 Ocak 2025 sayımıyla soyadı 12.687. sıraya düştü ve birinci soyadında 12, ikinci soyadında 35 taşıyıcı yitirdi. Trajedi değil: yaşlanan bir yörede kırsal bir soyadının başına gelen şey. Ama veri budur ve burada söyleniyor.
| Veri | Dolaşımdaki rakam | 1-I-2025 sayımı | Değişim |
|---|---|---|---|
| INE sırası | 11.743 | 12.687 | −944 |
| 1. soyadı | 294 | 282 | −12 |
| 2. soyadı | 303 | 268 | −35 |
Evet, ama herkesin yaptığı gibi abartmadan. INE 86.512 soyadı yayımlıyor —20 ve daha çok taşıyıcısı olanların hepsini—. Almuiña bunların 12.687.'si. Bu da onu en sık görülen %14,7'lik dilime yerleştiriyor: yayımlananlar arasında sizinkinden daha nadir 73.825 soyadı var.
Kişi olarak söylersek: her bir milyon İspanyoldan altısı birinci soyadı olarak Almuiña taşıyor. Ve her bir Almuiña'ya karşılık 5.131 García var.
Sayımda, birinci soyadı taşıyıcısı tam 282 olan bir avuç soyadı var; Almuiña ile aynı. Aralarında kulağa tanıdık gelen iki tanesi:
IRIBARNE · MINGOTE · GUADALAJARA · IRAZOLA · CARABAÑO · XANDRI · PUERTES · DELFÍN · BUJEDO · RIOLOBOS · ABADAL · CUADRAT · SALARICH · PIEDROLA
İspanya'da Iribarne —Fraga'nın ikinci soyadı— kadar Almuiña var; Mingote kadar da.
Doğum iline göre, birinci soyadı Almuiña olan kişiler (INE). Özerk topluluklara göre: Galiçya 250, Katalonya 6, Endülüs 5. Galiçya dışında yalnızca iç göçün izi var.
En yüksek sayı Vigo'da —113—, ama orası 300.000 nüfuslu bir şehir: soyadı orada seyrelmiş durumda. Gerçekten ağır bastığı yer, binde 11,31 ile Taboada: her 88 kişiden biri.
| Concello | İl | Taşıyıcı | ‰ (binde) |
|---|---|---|---|
| Vigo | Pontevedra | 113 | 0,38 |
| Taboada | Lugo | 30 | 11,31 |
| Ribadavia | Ourense | 28 | 5,62 |
| Chantada | Lugo | 22 | 2,75 |
| Lugo | Lugo | 19 | 0,19 |
| Antas de Ulla | Lugo | 16 | 8,48 |
| Pontevedra | Pontevedra | 14 | 0,17 |
| Baiona | Pontevedra | 13 | 1,04 |
| Santiago de Compostela | A Coruña | 13 | 0,13 |
| A Coruña | A Coruña | 12 | 0,05 |
| Ourense | Ourense | 12 | 0,12 |
| Monterroso | Lugo | 12 | 3,34 |
| Gondomar | Pontevedra | 9 | 0,60 |
| O Carballiño | Ourense | 9 | 0,64 |
| Arbo | Pontevedra | 8 | 2,99 |
| A Cañiza | Pontevedra | 8 | 1,57 |
| Ponteareas | Pontevedra | 8 | 0,35 |
| Ames | A Coruña | 7 | 0,22 |
| Cerdedo-Cotobade | Pontevedra | 7 | 1,23 |
| Crecente | Pontevedra | 6 | 2,98 |
IGE, 1 Ocak 2023 itibarıyla soyadlarının belediye dağılımı, birinci ve ikinci soyadı toplanarak; yalnızca 5'ten çok taşıyıcısı olan concello'lar. Galiçya toplamı: 436; ILG–USC'nin 2001 sayımının saydığı 481'e karşılık.
Bölüm VI · Dünya
19. yüzyılın ortasıyla 20. yüzyılın ortası arasında Galiçya, Amerika'ya doğru boşaldı. Almuiña'lar da herkesle aynı gemilere bindi. Bugün soyadı yedi ülkede ve üç kıtada.
Dünya soyadı veri tabanı apellidos.de (2026). Kıtalara göre: Avrupa 271, Güney Amerika 84, Kuzey ve Orta Amerika 19. Dünya rakamlarıyla İspanya rakamları farklı kaynaklardan ve farklı yıllardan geliyor: toplandıklarında tutmamalarının ve ayrı ayrı verilmelerinin nedeni budur.
Bu haritaya dikkat: bunlar, soyadının başvurulan veri tabanlarında belgelenmiş olduğu ülkelerdir; Almuiña bulunan bütün ülkeler değil. Beş yüz kişilik bir soyadı hemen her istatistiğin eşiğinin altında kalır: Şili'de, Meksika'da, Uruguay'da, İsviçre'de ya da Avustralya'da, hiçbir veri tabanına geçmeden Almuiña'lar bulunabilir. Kesinlikle söylenebilecek olan bunun tersidir: Galiçya'nın ve Galiçya göçünün dışında, soyadının hiçbir yerde kökeni yoktur. Dünyadaki bütün Almuiña'lar aynı bostandan çıkıyor.
Yuva. Dünyadaki Almuiña'ların %72'si hâlâ burada ve neredeyse tamamı Galiçya'da.
Soyadının farkla ikinci yurdu. Büyük bölümü Buenos Aires eyaletinde yaşıyor; 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyıl başındaki göçün çocukları. Heykeltıraş Susana Almuiña oradan çıktı.
Okyanus aşırı Galiçyalının ilk büyük durağı: Galiçyalıların yarısının büyükannesini barındırmış ada. Küçük Almuiña topluluğu, Vigo ile Havana arasında işleyen o vapurlardan geliyor.
20. yüzyıl Galiçyalı göçmeninin klasik durağı; ticaretle ve kıstakla bağlantılı.
20. yüzyılın ortasında Venezuela, Galiçya'nın “sekizinci concello'su”ydu. Savaş sonrası göç soyadını Caracas'a taşıdı.
Varlığı en az düzeyde. Orada ñ harfi yolda kayboluyor ve soyadı neredeyse her zaman Almuina olarak görünüyor.
Kayıtlı tek bir taşıyıcı. Soyadının Avrupa'daki sınırı.
Bu sayfa kısa süre öncesine kadar soyadına ait tek bir Amerika belgesi bile olmadığını kabul ediyordu. Artık var. Archivo General de Indias'ta, Küba'ya gidiş izni dosyaları arasında 22 Nisan 1829 tarihli bir tane duruyor: San Xiao de Landrove'li (Viveiro) Antonio Francisco Almoyna, Teresa Cadórniga y Boado ile evli, oğlunun adaya geçmesi için izin istiyor. Belgeyi tam eden şey, aynı aile olduğunun kanıtlanabilmesi: üç yıl sonra, 1832'de, Arquivo do Reino de Galicia ondan “Antonio Francisco Almuíña, Teresa Cadórniga'nın kocası” diye söz ediyor. İki arşiv, iki yazım, tek bir ev. Eksiksiz yolcu listeleri hâlâ ortaya çıkmadı; o iş de açık duruyor.
Bölüm VII · Adlar
545 kişilik bir soyadı ansiklopedi doldurmaz. Şu kadarını doldurur: bir profesör, bir mimar, sonunda conselleiro olan bir hekim, ellisinde heykeltıraşlığa geçen bir iktisatçı, bir belediye başkanı, Isabel dönemi Lugo'sunda bir devlet memuru, 1936'da yargılanıp aklanan bir marangoz ve otuz altı yaşında ölen Kübalı bir okuma yazma eğitmeni. Bu kadarı yeter.
Tarih
Garabelos (Mariz, Chantada), 1943
Tarihçi; soyadının Lugo odağının tam kalbinde doğdu. Universidad de Valladolid'de Yakınçağ Tarihi kürsüsünün profesörü, bugün emeritus; ayrıca 1998'den beri Real Academia de la Historia'nın Simancas muhabir üyesi. 1977'de iki cilt ve bin altı yüzü aşkın sayfa hâlinde yayımlanan La prensa vallisoletana durante el siglo XIX (1808-1894) başlıklı tezi, İspanyol basın tarihinde hâlâ başvuru kaynağıdır.
Mimarlık
Santiago de Compostela, 1946
Mimar. Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia'nın Santiago şubesine başkanlık etti (1999–2007). Rafael Baltar ve José Antonio Bartolomé ile birlikte Santiago adliye binasını (1993–1995) ve Siyasal Bilgiler Fakültesi'nin ek yapısını imzaladı. Debuxo Técnico COU (1983) kitabını yazdı.
Tıp ve siyaset
Baiona, 1962
USC mezunu hekim. Baiona belediye başkanı (2004–2015 ve 2023'ten beri yeniden), pandemi boyunca Xunta'da conselleiro de Sanidade (2015–2020), Vigo Liman İdaresi başkanı (2020–2023) ve Galiçya Parlamentosu milletvekili.
Sanat · diaspora
Buenos Aires → Virginia (EE. UU.)
Heykeltıraş ve ressam. Buenos Aires'te iktisat okudu ve kendini sanatçı olarak yeniden kurmadan önce otuz yıl Uluslararası Para Fonu'nda çalıştı: Virginia Commonwealth University'den MFA (2009), aynı üniversitede yardımcı öğretim görevliliği, Washington, Richmond ve Baltimore'da sergiler. Soyadının Arjantin kolu, üstelik eseriyle birlikte.
Yerel siyaset
Baiona
Jesús Vázquez Almuíña'nın kuzeni; 2015 ile 2023 arasında Baiona belediye başkanlığında bayrağı devraldı. İkisi sayesinde soyadı, concello'nun başında neredeyse yirmi yıl aralıksız kaldı.
Küba · diaspora
La Habana, 1941 – Isla de Pinos, 1977
Okuma yazma seferberliği (Campaña de Alfabetización) sırasında eğitmen, ardından parti kadrosu: 1966'dan itibaren Unión de Jóvenes Comunistas Ulusal Bürosu üyesi ve partinin Isla de Pinos bölge komitesinin birinci sekreteri. Bir görev dönüşünde geçirdiği trafik kazasında 36 yaşında öldü. Künyesi EcuRed'de duruyor; bu kadar nadir bir soyadıyla, neredeyse kesin olarak Galiçya'dan Küba'ya göçün soyundan geliyor.
Devlet hizmeti
Lugo, 1848
8 Ekim 1848'de Gaceta de Madrid onun atamalarını yayımlıyor: “D. Antonio Almuiña, individuo de la comisión de examen de cuentas atrasadas de Lugo con 5000 rs., oficial tercero segundo del gobierno político de Lugo con 7000” (Lugo'nun geciken hesaplarını inceleyen komisyonun üyesi, 5000 reales; Lugo siyasi valiliğinde üçüncü sınıf ikinci memur, 7000). Isabel dönemi Lugo'sunda memur bir Almuiña; adı, görevi ve maaşıyla, devletin resmî gazetesinde.
İç savaş
Crecente → Gondomar, 1936
Marangoz; Crecente doğumlu, Gondomar sakini. 21 yaşındayken Vigo'da “auxilio á rebelión” (isyana yardım) suçlamasıyla yargılandı. Dava geçici takipsizlik kararıyla kapandı: mahkûm edilmedi. Üniversiteler arası Nomes e Voces projesinin kurbanlar veri tabanında yer alan tek Almuiña'dır.
Ya siz?
Liste açık duruyor
Bir belge, bir fotoğraf, bir ipucu, yeni bir bilgi ya da bu sayfada bir hata bulduysanız: anlatın. Hepsi okunuyor.
YazınBölüm VIII · Defter
Arquivo do Reino de Galicia kataloğunda “Almuíña” arayın ve tarihi 1603 öncesiyle sınırlayın: hiçbir şey çıkmaz. Soyadı vardı; Almoiña diye yazılıyordu. Yazımı değiştirmek izi neredeyse bir yüzyıl öne alıyor.
En eski belgede, 1505 tarihli foro'da, soyadını taşıyan kişi María de Almoiña'dır. Kocasının soyadı başkadır —parşömen solmuştur ve katalog “Estevo? de Parga?” diye okur—. Soyadı tarihe kadın soyundan giriyor.
Beş yerin dördü A Almuíña. Taboada'daki ise yalın hâliyle Almuíña. Tanımlığı yitirmek, yüzyıllardır özel ad olan bir cins adın başına gelen şeydir.
Foz'daki Santo Acisclo do Valadouro'nun A Almuíña'sı 2003 Nomenclátor'unda yoktu. 2026'nınkine girdi. Resmen bu yüzyıldan daha genç olan, Almuíña adında bir yer var.
Arapça munya'nın altı Roman biçimi içinde İspanya'da en çok taşıyıcısı olan, Galiçyaca olanıdır: Almunia'nın 257'sine karşılık 282. En kıyıda kalan sürüm, en dayanıklısı çıktı.
2025 sayımında birinci soyadı Almuiña olan tam 282 kişi var. Iribarne kadar, Mingote kadar.
Taboada'da (Lugo) her bin kişiye 11,31 Almuiña düşüyor. Galiçya'nın en yüksek yoğunluğu: o concello'da her 88 kişiden biri bu soyadını taşıyor.
İspanya'da beş kişi bu soyadını hem babadan hem anneden, çifte taşıyor. Ülkeye yayılmış 545 taşıyıcıyla, beş kez karşılaşmış olmaları az şey değil.
Bu site almuiña.com adresinde yaşıyor, ama internet ona içeriden xn--almuia-0wa.com diyor. Bu Punycode'dur: ñ harfini, dünyanın her yerindeki sunucuların anladığı karakterlere çevirerek alan adının içine sokmayı sağlayan sistem.
Arbalet, İspanyol armacılığında son derece ender bir figürdür ve pek de şövalyece değildir: bir köylünün iki yüz adım öteden bir soyluyu devirmesini sağlayan silahtı. Bu armada üç tane var ve şövalyenin üstünde duruyorlar.
INE'nin bir önceki basımıyla 2025 sayımı arasında soyadı, birinci soyadında 12 ve ikinci soyadında 35 taşıyıcı yitirdi; sıralamada da 944 basamak geriledi. Kırsal soyadları kendi yöreleriyle birlikte yaşlanıyor.
Bölüm IX · Kaynaklar
Yukarıdaki her şeyin bir geldiği yer var. Kaynaklar bunlar; ardından da birbirini tutmayan hesaplar ve nedenleri.
Bölüm X · Siz
Bir belge, bir fotoğraf, bir ipucu, yeni bir bilgi ya da bu sayfada bir hata bulduysanız: anlatın. Hepsi okunuyor.
Bu sayfanın arkasında
Carlos José Almuiña Jiménez
Form doldurmadan doğrudan yazmayı tercih ederseniz: contact@norbilandia.com